Pracownicze Plany Kapitałowe – krok milowy

O Pracowniczych Planach Kapitałowych pisaliśmy ostatnio w marcu bieżącego roku. Wtedy Ministerstwo Rozwoju zakładało, że pierwsze PPK zostaną utworzone począwszy od 1 stycznia 2018 r. Dziś już wiemy na pewno, że tak się nie stanie. Analizując historycznie sytuację warto przypomnieć, że Program Budowy Kapitału zapowiedziany w Strategii na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, został zaprezentowany w lipcu 2016 r. przez wicepremiera Morawieckiego, a w połowie lutego br. został oficjalnie przyjęty przez rząd, po czym rozpoczął się wielomiesięczny okres prac nad projektem ustawy o PPK, który najprawdopodobniej niebawem ujrzy światło dzienne. Dziś już wiemy, że termin uruchomienia PPK  zaplanowany został na styczeń 2019 r.

Co istotne, 7 listopada br. na stronach rządowych została opublikowana informacja o włączeniu projektu ustawy o PPK do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. W tej samej informacji zawarte zostały założenia projektu. Powyższe należy ocenić jako poważny krok do przodu, który pozwala na ocenę aktualnych założeń PPK, które zostały znacząco zmodyfikowane w stosunku do założeń prezentowanych w 2016 r.

Na stronach rządowych podkreślono, że projekt ustawy o PPK realizuje założenia przedstawione w ramach Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju w zakresie utworzenia dobrowolnych Pracowniczych Planów Kapitałowych. Strategia ta ma rozwiązywać m.in. następujące problemy:

  • niska stopa oszczędności i luka w poziomie dochodów pomiędzy okresem aktywności zawodowej a okresem emerytalnym;
  • niska stopa inwestycji;
  • niski poziom rozwoju lokalnego rynku kapitałowego przy jednoczesnej dużej skali importu inwestycji bezpośrednich i portfelowych z zagranicy;
  • luka w poziomie dochodów.

Wskazano przy tym, że projektowane rozwiązania polegają na stworzeniu ram prawnych funkcjonowania powszechnego i dobrowolnego systemu oszczędzania z przeznaczeniem na zabezpieczenie potrzeb finansowych po osiągnięciu wieku emerytalnego lub nabyciu uprawnień emerytalnych.

W związku z powyższym, projekt ustawy przewiduje:

    • Utworzenie powszechnych PPK przez pracodawców dla wszystkich osób, za które odprowadzane są składki na ubezpieczenia społeczne. Docelowo bez względu na liczbę osób zatrudnionych.
    • Obligatoryjność PPK determinowana wielkością podmiotu, z zasadą automatycznego zapisu do PPK wszystkich pracowników w przedziale wiekowym 19-55 lat.
    • Dopuszczalna rezygnacja z uczestnictwa w PPK, przy założeniu ponownego cyklicznego, automatycznego zapisu.
    • Ustanowienie minimalnej wysokości składek do PPK, które będą finansowane przez podmiot zatrudniający i oszczędzającego w PPK w wysokości 2% po stronie osoby zatrudnionej oraz 1,5% po stronie zatrudniającego.
    • Zapewnienie osobom zatrudnionym możliwości zawieszenia oszczędzania w PPK;
    • Określenie zasad współfinansowania PPK ze strony państwa, w postaci zachęt fiskalnych, tj. dopłat do programu oraz zwolnień ze składek na ubezpieczenia społeczne po stronie pracodawcy – do końca grudnia 2020 r. kwotowa, jednorazowa zachęta powitalna w wysokości 250 zł. wraz z dopłatami rocznymi w wysokości 240 zł.
    • Oszczędności w PPK są dziedziczone przez osobę wskazaną przez uczestnika Programu w dokumencie rejestrowym, bądź dziedziczone według zasad prawa spadkowego.
    • Wprowadzenie ustawowego limitu opłat za zarządzanie dla instytucji finansowych na poziomie do 0,6% wartości aktywów netto.
    • Instytucjami uprawnionymi do obsługi PPK będą Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych (TFI), rejestrowane w Polsce, posiadające zgody i zezwolenia na swoją działalność wydane przez KNF, które dodatkowo legitymują się 3 letnim okresem prowadzenia działalności w Polsce. Jednakże TFI oferujące PPK winny zapewnić możliwość lokowania środków w co najmniej 4 funduszach/subfunduszach o odmiennej polityce, o profilu dopasowanym do wieku oszczędzających.

  • W zakresie wypłaty środków z PPK – projekt przewiduje wypłatę po osiągnięciu przez uczestnika powszechnego wieku emerytalnego lub nabyciu uprawnień emerytalnych, gdzie 25% będzie wypłaconych jednorazowo, a pozostałe 75% będzie wypłacane co do zasady w 120 ratach miesięcznych.

 

  • Jednocześnie projekt umożliwia jednorazowe wykorzystanie środków zgromadzonych w PPK na sfinansowanie wkładu własnego przy zakupie mieszkania lub budynku mieszkalnego z obowiązkiem ich zwrotu, jak również wykorzystanie części (do 25%) środków zgromadzonych w PPK w związku z trwałą niezdolnością do pracy lub poważnym zachorowaniem, bez obowiązku zwrotu wykorzystanych w tym celu środków.

 

  • Jedynym wyłączeniem z obowiązku utworzenia PPK przez pracodawców będzie prowadzenie przez pracodawcę na dzień wejścia w życie ustawy o PPK, ustawowego Pracowniczego Programu Emerytalnego, z zastrzeżeniem że składka podstawowa opłacana przez pracodawcę w ramach tego PPE będzie wynosiła co najmniej 3,5%.

 

Oceniając powyższe, należy zauważyć, że mamy do czynienia z małą rewolucją założeń do PPK. Jako kluczową zmianę, należy wskazać docelową obligatoryjność utworzenia PPK i poszerzenie kręgu instytucji zarządzających PPK. Szacuje się wstępnie, że ponad połowa TFI na polskim rynku będzie miała możliwość przedstawienia swojej oferty na obsługę PPK.

Nic się nie zmieniło jeśli chodzi o zasady partycypacji składek pracownika i pracodawcy. Porównując powyższe do obowiązujących Pracowniczych Programów Emerytalnych (PPE), gdzie co do zasady to pracodawca jest finansującym PPE (nawet na poziomie 7 %), należy stwierdzić iż PPK konstytuuje zasadę przeniesienia ciężaru finansowania PPK na pracownika.

Jako istotną należy wskazać zasadę dziedziczenia oszczędności zgromadzonych w PPK.

Część pracodawców powinna odetchnąć z ulgą, jako że PPE jednak będą mogły okazać się skuteczną ucieczką od obowiązku utworzenia PPK. Jednak z ostateczną oceną należałoby poczekać do dnia publikacji projektu ustawy, co zakładamy, że nastąpi już niebawem.

Share Button

Comments

comments