… i ślubuję ci miłość, wierność i uczciwość małżeńską oraz, że będę dokonywał regularnych wpłat na nasz wspólny rejestr małżeński

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2016 roku zawarto 193455 małżeństw. Choć informacji z 2017 jeszcze nie opublikowano, przypuszczać można, że liczba małżeństw zawartych w poprzednich dwunastu miesiącach była zbliżona. Ilu nowożeńców postanowiło utworzyć wspólny rejestr małżeński? Tego do końca nie wiadomo. Brak jest bowiem oficjalnych statystyk obrazujących skalę zjawiska. Z rozmów, które przeprowadziłem z kilkoma towarzystwami funduszy inwestycyjnych wynika, że nie jest to popularna forma pomnażania kapitału. Czym jest wspólny rejestr małżeński i dlaczego jest on tak mało popularny? O tym dowiesz się z lektury artykułu.

Zacznijmy od początku

Wspólny rejestr małżeński, zwany w skrócie WRM, to nic innego, jak rejestr jednostek uczestnictwa prowadzony na rzecz nie jednej, jak ma to zwykle miejsce, lecz dwóch osób pozostających ze sobą w związku małżeńskim. W ramach takiego rejestru każdy z małżonków bez ograniczeń może nabywać jednostki uczestnictwa, jak również dokonywać ich odkupienia.

Do otwarcia wspólnego rejestru małżeńskiego uprawnieni są wyłącznie małżonkowie. Wydawać może się to oczywiste, ale warto o tym napisać. Wspólnego rejestru małżeńskiego nie mogą otworzyć osoby tworzące związek poligamiczny, konkubenci, czy osoby tej samej płci. Powodem takiego stanu rzeczy jest konieczność istnienia pomiędzy kobietą i mężczyzną ustroju wspólności majątkowej a jego powstanie możliwe jest tylko po powiedzeniu sobie sakramentalnego „tak”.

„Co moje to twoje”

Wraz z zawarciem małżeństwa co do zasady powstaje tak zwany ustrój wspólności majątkowej. Od tej chwili praktycznie wszystko co zostaje nabyte przez jednego z małżonków staje się współwłasnością drugiego z nich tworząc tzw. majątek wspólny. Zarówno mąż jak i żona uprawnieni są, każdy z osobna, do zarządzania tym majątkiem.

Ustrój wspólności majątkowej nie powstaje jednak w przypadku zawarcia majątkowej umowy  małżeńskiej przewidującej ustanowienie rozdzielności majątkowej. W takiej sytuacji otwarcie wspólnego rejestru małżeńskiego nie jest możliwe. Otwarcie WRM nie jest również możliwe w przypadku ustanowienia przymusowej rozdzielności majątkowej, która powstaje w drodze orzeczenia sądowego.

Wymagania

Otwarcie wspólnego rejestru małżeńskiego wymaga złożenia odpowiedniego zlecenia/ podpisania umowy przez oboje małżonków. W ramach takiego zlecenia małżonkowie oświadczają, że pozostają we wspólności majątkowej oraz wyrażają zgodę na wykonywanie wszystkich uprawnień związanych z uczestnictwem w funduszu przez każdego z nich z osobna.

Zasady działania wspólnych rejestrów małżeńskich opisane są w prospektach informacyjnych poszczególnych funduszy (więcej o wybranych dokumentach informacyjnych przeczytasz TU). Niekiedy również dodatkowe postanowienia dotyczące zasad funkcjonowania WRM zawarte są w regulaminach dedykowanych tego typu rejestrom.

Po spełnieniu wszystkich wymogów formalnych, można zacząć wspólne inwestowanie.

Plusy i minusy wspólnych rejestrów małżeńskich

Plusy

Podstawowym plusem WRM jest możliwość decydowania z osobna przez każdego z małżonków o jednostkach uczestnictwa zgromadzonych na rejestrze. Jest to niesłychanie istotne w przypadku chwilowej przeszkody uniemożliwiającej złożenie odpowiedniej dyspozycji przez jednego z nich.

Drugi plus to efekt skali. Dokonywanie wpłat przez dwie osoby na ten sam rejestr pozwala na szybsze gromadzenie kapitału.

Plus trzeci… chyba nie ma. W pozostałym zakresie wspólne rejestry małżeńskie niczym nie różnią się od zwykłych rejestrów indywidualnych.

Minusy

Największy plus wspólnych rejestrów małżeńskich równie dobrze może być traktowany jako ich największy minus. W przypadku powstania konfliktu pomiędzy małżonkami, możliwość decydowania z osobna przez każdego z nich o jednostkach uczestnictwa zgromadzonych na rejestrze może doprowadzić do sytuacji, w której jeden z małżonków odkupi wszystkie zgromadzone tytuły uczestnictwa, pozostawiając drugiego małżonka… z niczym.

Podatki

Zyski z tytułu inwestycji wypracowanych w ramach wspólnych rejestrów małżeńskich podlegają opodatkowaniu podatkiem od zysków kapitałowych, który wynosi 19%. (Więcej o samym podatku oraz zasadach jego naliczania przeczytasz TU).

Co dzieje się ze wspólnym rejestrem małżeńskim w przypadku rozwodu lub śmierci jednego z małżonków?

Orzeczenie rozwodu lub śmieć jednego z małżonków powoduje ustanie wspólności majątkowej. Oznacza to, że dalsze oszczędzanie w ramach wspólnego rejestru małżeńskiego nie jest możliwe. O tym, kto i w jakich proporcjach uprawniony jest do jednostek uczestnictwa zgromadzonych w czasie wspólnego oszczędzania decyduje zazwyczaj to, w jaki sposób dokonany zostanie podział majątku wspólnego.  Co do zasady w ramach podziału każdy z małżonków uprawniony jest do połowy jednostek uczestnictwa zgromadzonych na wspólnym rejestrze. Jednostki uczestnictwa dzielą się do kilku miejsc po przecinku, a zatem z ustaleniem odpowiednich proporcji zazwyczaj nie ma najmniejszego problemu.

* * *

I to byłoby na tyle. Czy polecam otwieranie wspólnych rejestrów małżeńskich? To zależy. Jeżeli zasady prowadzenia domowego budżetu nie stanowią zarzewia konfliktu pomiędzy małżonkami, wspólny rejestr małżeński wydaje się ok. W pozostałych sytuacjach, w mojej ocenie najlepszym rozwiązaniem będzie otwarcie rejestru indywidualnego. Przy przyjęciu takiego rozwiązania drugi z małżonków może zostać ustanowiony pełnomocnikiem do rejestru, co pozwoli na zabezpieczenie interesów majątkowych w sytuacjach kryzysowych.

 

Share Button

Comments

comments